Стјепан Јурас е врвен познавач на хеви-метал музиката, автор на многубројните книги на оваа тема, а од неодамна и човек кој ја напишал првата авторизирана биографија на „Дивље јагоде“„У малом врту расте дивљи плод“.

Откако за кратко време беа разграбени две луксузни изданија на оваа книга, а нејзината продажба, како регуларно издание, тргна на својот пат, во пауза додека ја пишува својата нова книга – хеци-метал енциклопедија „Метални радници“, Јурас најде време да одговори неколку прашања кои му ги постави „Анторис“…

Како дојде на идеја да пишуваш за „Јагоде“? Колку траеше процесот на создавање на книгата?

– Јас сум всушност познат како многу продуктивен и брз писател, кој пишува биографска книга без никакви проблеми за три месеци. Сепак, во оваа книга има околу сто соговорници и беше исклучително тешко за секој од нив да одвојат време да разговараат со мене, така што целиот процес на пишување траеше добри три до четири години од првичната идеја, до последното лекторирање на книгата. Книгата има над 350 страници и над 330 фотографии и можете да замислите колку било тешко да се напише сето тоа, а особено да се состави придружно ДВД со архивите на бендот. Идејата да напишам книга датира од моите најрани денови, бидејќи отсекогаш сум сакал да пишувам биографски книги. Веќе во петто одделение од основно училиште, напишав примитивна од оваа гледна точка, а потоа и најлуксузната енциклопедија на хеви метал, и сè уште ја чувам таа тетратка во која пишував и лепев слики.

Од 2010 година до денес, имам напишано дваесетина биографски книги за групата „Iron Maiden“, кои се продаваат низ целиот свет, а идејата да напишам книга за „Јагоде“ ми дојде природно, бидејќи го познавам Зеле од 1994 година, а активно се дружиме последните десет години. Веројатно, ако ме прашате, книгата ќе беше напишана уште порано, но Зеле е познат како личност која размислува за сè повеќе пати. Тој контактирал со многу луѓе на оваа тема и многумина го контактирале, меѓутоа, како што може да се види, тој конечно ми ја даде својата доверба, засновано на моето писателско сослушување, но и на фактот дека многу добро се справувам со аналитиката. Јас сум фан, но тоа не значи дека не можам да бидам критичен кон бендот и да не се согласувам со сите нивни одлуки.

Покрај тоа, многу луѓе од неговата близина ја немаат таа доблест да го кажат своето вистинско мислење за нешто. И последната, многу важна работа е разбирање на „Дивље јагоде“, односно што е тој бенд, што претставува и колкаво е неговото влијание и значење на глобално ниво. Ретко кој можеше правилно да ги разбере „Дивље јагоде“, и нивниот трнлив пат.

Колку Зеле Липовача, или некој друг од „Дивље јагоде“ влијаеа на создавањето на оваа книга?

– Ако сте забележале, во книгата не е напишано дека таа е „службена“, туку „авторизирана“ биографија и токму овој факт на кој инсистирав има голема разлика. Овластување значи дека интервјуата што ми ги дадоа поединечни лица се авторизирани и автентични. На крајот на краиштата, или го снимав секое интервју (аудио/ видео) или добив одговори преку е-пошта, така што секоја изјава е автентична и непроменета. Не можев да влијаам на изјавата на никого (каква ќе биде, дали е лага или не).

Можеби некој во книгата ќе биде навреден подоцна од нечиј став или изјава, но тоа оди на душата на мојот соговорник, или соговорничка. Од друга страна, сите мои ставови и заклучоци во книгата се 100% мои и на нив не може да влијае никој, па дури ни Зеле. Многу работи што ги напишав во оваа книга, на Зеле не му се допаднаа и повеќе би сакала да не ги напишав, а сигурен сум дека ќе биде исто со и другите. Но, ако веќе имам можност да напишам биографска книга, тогаш мојот прв и единствен услов беше мојата независност во пишување, по што сум признат и познат низ целиот свет.

Биографијата на бенд со ваква големина и историја не е нашминкана бајка. Постојат многу добри, лоши и комплицирани работи и луѓето ја очекуваат вистината без пардон, а не одговорите во ракавици, кои им се сервираат со децении.

Најпосле, Зеле учествуваше во сè, давајќи ми многу работи од неговата архива (фотографии и сл.). И поврзувајќи ме со некои луѓе, до кои, секако, ќе успеав да стасам, само многу потешко.

Книгата е посебна по многу нешта. Да откриеме некои детали, што нуди тоа?

– Книгата е навистина посебна. Само да имате толку многу страници и фотографии, и цели да бидат во боја, е сосема доволно. Сепак, стилот на пишување е целосно невиден во оваа област. Да бидам искрен, ретко можев со задоволство да прочитам биографска книга од овие простори. Повеќето ги нарекувам т.н. Биографии од Википедија, бидејќи сè што е во нив е веќе видено и познато и само вешто составено под изговор на книга. Вистинска биографија мора да отвори повеќе нови прашања на крајот од читањето, отколку што дава одговори.

Таа мора да ги отвори очите, да стимулира интерес, да ја врати магијата и паралелно со приказната да ги запознае читателите со временската рамка за времето за кое пишува, бидејќи ако луѓето немаат добра визија за времето и околностите, тешко дека ќе можат да разберат нешто правилно. Изјавите на соговорниците не треба да се земаат здраво за готово како вистина, туку треба да се проверат, анализираат и да се извлечат храбри заклучоци. Неколку пати во книгата ми беа кажани од сите членови на бендот некои нивни „вистина“ за нешто, а ниту една од нивните „вистини“ не беше точна. Најлошо од сè, никој од нив не лажеше, ниту имаа намера да лажат, , погрешно се сеќаваа.

Во таа смисла крајно беше многу тешко да се поврзе сето тоа на крајот. За тоа навистина треба да имате љубов и нерви. А јас за среќа ги имам и двете во изобилство.

Паралелно со книгата, како се одвива проектот „Реунион“, во пресрет на јубилејот – 40 години од албумот „Мотори“? Според некои објави на социјалните мрежи, злобните јазици од 80-тите повторно почнаа да се шират? Дали јазот меѓу Зеле и Ален Исламовиќ е премостлив, или не е? Има ли надеж?

– Среќен сум што можам да кажам дека во моментов сум единствената личност во светот со која и Зеле и Ален сакаат да работат на проектот за обединување во 2022 година. Јас сум тој што треба да ги приближи сите овие гледишта, да види што е можно и што е невозможно да се среди, и на крајот да се реализира сето тоа.

Тешко е да се каже дали сè ќе излезе според планираното, но факт е дека сум на добар пат и дека отворено соработувам од двете страни. Ален ми зборува во името на Чеха и Наско, и Зеле во свое име. Веќе има добар дел од заинтересирани промотори на концерти, а приказната е толку стокмена што сите на крајот ќе бидат задоволни. Да се ​​направи сето ова бара многу логистика, многу напор и многу вежбање. Приказната ќе излезе во јавноста, како што потврди бендот, само кога сите нивни услови ќе бидат реализирани а концертите бидат договорени и однапред авансирани. До тогаш, приказните ќе кружат само по кулоарите…

 

Како некој што ја напиша првата официјална биографија на „Дивље јагоде“, што мислите, какво место зазема овој бенд на регионалната сцена и дали ќе успееја во светот, да имаа среќа во тие 80-ти?

– Како што споменав претходно, оваа биографска книга не е официјална, но се чини дека е така. Тоа беше само мал ‘готов’ избор на терминологија што може да ми овозможи да ги истакнам моите заклучоци и тези, кои понекогаш не се точен одраз на официјалната позиција на бендот. За овој бенд не можам да кажам дека беше потценет, бидејќи ако не разбирате нешто доволно добро, тогаш не можете ниту да го потцените тоа.

А силата, големината и важноста на овој бенд, само малкумина ја виделе тука. Само „странците“ од постојбината на рокот можеа да го видат тоа, што всушност и се случи. „Дивље јагоде“ се голем бенд кој дефинитивно заслужува да го има своето име, како и името на Зеле Липовача, истакнато во „RNR Hall of Fame“ во Кливленд, на што работев и лобирав долго време. Затоа оваа книга ќе биде преведена на англиски јазик, а нивното вклучување во „Куќата на славните на РНР“ некогаш и ќе се случи.

 

Leave a Comment