На денешен ден – 18-ти февруари 1981 година, една година по смртта на Тито, беше објавен „Пакет аранжман“, според многумина, најзначајниот албум во поранешна Југославија.

Плоча после која ништо веќе не беше ништо. Што, всушност, претставува „Пакет аранжман“?

Три белградски бендови со млади момчиња (и една девојка) желни за свирки, провокација и експериментирање во музиката, еден човек од Сплит и неговиот тим се собраа околу првото независно студио во Белград. Студиото „Друга маца“.

Бендовите беа „Идоли“, „Шарло Акробата“ и „Електрични оргазам“, а продуцентот – Енцо Лесиќ.


Увото на искусен музички уредник од Загреб – Синиша Шкарица, отворено кон новото, и среќни околности и коинциденции стоеја зад „Пакет аранжман“.

Тој винил, објавен пред точно 40 години, ја смени музичката слика и влијаеше на безброј музичари и уметници, не само од поранешната држава, туку и пошироко, и тоа го прави во добра мера дури и денес.

Тоа е пост-фестум. А, се започна…

– Сè започна во втората половина на седумдесеттите години од минатиот век, кога панк пристигна на овие простори – музика која во голема мера ги освои Велика Британија и Америка, а подоцна и светот. И тогаш, под влијание на панк, осумдесеттите години донесоа нов бран – музичко движење на релација Љубљана – Загреб – Белград, кој ја смени културата на југословенскиот простор (нашата поранешна држава) – вели Олга Кепчија, уредник на неодамна објавената компилација „Нови вал“, во чест на јубилејот кој ова движење годинава го слави.

– Сè се случи сосема случајно – вели Синиша Шкарица, музички уредник на „Југотон“ во неодамна прикажаниот документарец „Нов бран – 40 години подоцна“, кој го следи јубилејот…

Шкарица, првиот уредник за рок-музика во поранешната држава, пристигна во октомври 1980 година од Загреб во Белград со сосема друга задача и намери. Тој требаше да го организира снимањето на албумот „Доживјети стоту“ на „Бијело дугме“ во Студио 6 на Радио Белград, а неговата тајна агенда беше да ја „фати“ „Рибља чорба“, која потоа го сними синглот „Назад у велики прљави град“. Во меѓувреме, тој требаше да провери што и како се прави во студиото „Друга маца“, кое што беше отворено малку порано, од неговиот стар познаник, Енцо Лесиќ, родум од Сплит и поранешен клавијатурист на сараевските „Индекси“.

– На крајот, толку музички поинакви, беа подготвени да се променат. Во тоа е важноста на „Пакет аранжман“, албум кој обедини неколку групи кои го корегираа мотото „ние не знаеме што сакаме, но го сакаме тоа сега“. „Шарло“, „Електрични оргазам“ и „Идоли“ сигурно знаеја што сакаат и, се разбира, го посакуваа тоа веднаш! – напиша Шкарица својата книга „Творница глазбе – Приче из Дубраве (1970-1989)“.

Фактот дека трите млади бендови сакаа да се приклучат на PGP RTB, од таму тоа едноставно не го препознаваа. Тие се забавуваа од други работи додека, практично, револуцијата се случуваше во нивниот двор. Тука „Југотон“ ја искористи шансата, па историјата почна да тече…

Шкарица исто така вели дека никој од трите бенда не се согласил со задоволство да се најде на компилацијата. Но, кога ќе го погледнете сега, тоа беше можноста за снимање на три или четири песни што го прави целиот запис ефикасен. И тој е далеку повеќе од обична колекција песни. А секоја од нив е антологија сама за себе.


„Пакетот“ го отвора „Шарло“ со „Она се буди“ („првиот даб кај нас“, како што велат), а тука се и „Крокодили долазе“ и „Златни папагаи“ од „Електрични оргазам“, па и „Пластика“ и „Маљчики“ на „Идоли“…

„Пакет аранжман“ тогаш не постигна никаков комерцијален успех. Плочата се продала според некои податоци во 10.000 примероци. Со текот на времето, како што често се случува, таа го доби местото што и припаѓа. Изданието се здоби со култниот статус.

Оттаму, воопшто не изненади успехот на реизданието, неодамна објавено од страна на „Кроација рекордс“, кое со недели е недостижно на листата на најпродавани носачи на звук.

После оваа компилација, „Шарло“ сними еден албум и се распадна. Потоа, Милан Младеновиќ ја основал „Екатарина Друга“, а Која ја „Дисциплина кичме“. „Идоли“ беа по плодотворни – снимија макси сингл и албуми „Одбрана и последњи дани“ и „Чоколада“. „Електричен оргазам“ снимија дваесетина албуми, а минатата година одбележа 40 години работа.

Така се пишуваше историја…

Leave a Comment

You must be logged in to post a comment.