Тоа е збирка од осум есеи напишани од 1991 до 2011 година, а насловот за оваа пригода го даде самиот автор, како што е забележано, ставајќи ја нарацијата и уметничката активност наспроти историографијата.

А, самиот рече: „Нешто ме повлече да ѕирнам зад огледалото; тоа ме принуди да одпатувам во тоа, со секој напис, со секој коментар, со секоја непозната анализа и истражување или дури само со гледање на сè подостоинствена земја Србија. И, ако некој сега ќе каже: Ова е просрпско! или Тој е југофил! – подобро и да не чита понатаму – вели Хандке.

peter handke
Ако некој сега ќе каже: Ова е просрпско! или Тој е југофил! – подобро и да не чита понатаму – вели Хандке.

Словенија – земја на неговата мајка…

Пишувајќи за својата визија и искуство со Словенија, од каде потекнува неговата мајка, Хандке зборува и за карактеристиките на таа врска во разновидноста од порано, и која треба да биде повторно сега.

Тоа беше држава, пишува нобеловецот, во која „работите им одеа од рака на луѓето“, односно беа повеќе или помалку прилагодени на обичните луѓе. Тогаш тој на некој начин „и завидуваше на историјата на отпорот на Голема Југославија“.

Во своите импресивни белешки, Хандке пишува:

Меѓу другото, тој пишува:

„Распаѓањето на таканаречената империја на Тито очигледно не беше лично искуство за еден Словенец. Долго време, комунизмот беше речиси само друга легенда. Практиката во Словенија, во културата и особено во економијата беше либерална. (…) Словенците беа слободни, исто како и ние овде, според законите што одамна престанаа да се толкуваат како закони на авторитарна држава: слобода на деловна активност, слобода на престој, слобода на пишување, говор…“

Нешто ме повлече да ѕирнам зад огледалото – вели Нобеловецот за есеите…

„Сите во едно во својата младост“

Потсетувајќи се на својата младост, тој забележува:

„Во тоа време им завидував на словенечки, српски, хрватски, македонски, херцеговачки студенти, работници, спортисти, танчери, пејачи, љубовници… – сите изгледаа како „Сите во едно во својата младост“, а потоа Југославија навистина ми значеше како највистинска земја во Европа. Но, за мене е незамисливо дека таа младина – која едно време тргнаа на пат во знак на единство, дури и ако во тоа време чуваа индивидуални гранични огради – во меѓувреме да стане нереална, неважечка, незначителна…“

Југославија е татковината на Хандке

Хандке има огромен опус, повеќе од деведесет наслови. Тоа е цел литературен континент, чиј еден полуостров е Балканот, односно Југославија, односно Србија. Хандке се занимаваше со југословенските теми не само во овие осум есеи, кои се наоѓаат во оваа книга, туку и во неговото севкупно литературно дело. Во 1986 година, тој го објави романот „Повторување“, а тука се и театарските претстави „Возење со чамец“, потоа „И понатаму бура“, во кои се зборува за словенечките партизани, или книжевно дело што всушност го затвора кругот на неговото работење со југословенските теми, романот „Моравска ноќ“.

Преведувачот Јан Красни забележа:

Југославија е многу важен мотив за Хандке, таа е неговата татковина. Тој се споменува себеси во целото свое дело – од првите есеи до последниот, на некој начин, преку посебен мотив, во својата работа. Тоа е мотив на сонувач, мотив на жителот на кулата од слонова коска. Оваа книга започнува со есејот „Простување на сонувачот од Деветтата земја“ и продолжува, на некој начин, со литературната претстава дека ова место, дека неговата книжевна татковина, која ја препознава во Југославија, треба да продолжи да постои. Красни истакна дека Хандке е „човек кој не сака да се откаже од тој здрав разум, здрав разум и здрав смисол…“.

Преземено од Блиц

Leave a Comment