„Секој излез надвор ми станува стрес“, вели 33-годишниот Петар Карадаковски, кој неодамна се соочил со повеќе инциденти од бездомници близу домот во Ѓорче Петров. За среќа, вели тој, секојаш успевал да избега без повреди. Неизбежна придружба му е ултразвук - уред што го одвраќа агресивното однесување на кучињата.
„Ништо ново – проблемот е очигледен, решенија нема, тензиите растат, а мислењата се поделени за следните чекори. Лично доживеав неколку блиски судири, а скоро пријател заврши на Ургентен центар по напад во Карпош. Од таму на Инфективна, па барање тетанус ноќе во приватна аптека – без прашање дали имаш пари“, споделува Карадаковски.
Имено во Карпош, каде граѓани редовно објавуваат снимки од глутници, на платформите се шират тврдења за кучиња со маркици од Албанија, предизвикувајќи сомнежи за нелегален превоз преку граница.
Советничката група „Независни за Карпош“ предупредува дека кризата се зајакнува и бара итно формирање на општински кризен тим за справување со проблемот. Се бара враќање на туѓи кучиња во нивните општини, идентификација и казнување на пренесувачите од МВР.
„Преглед на 'Сејф сити' камери за пријавените случаи на истоварување во Карпош, со извештај за акциите. Постојани патроли на границите на општината за возила со кучиња. Законски измени ако треба, на ниво на цела држава“, бараат од „Независни за Карпош“.
„Анима мунди“ потврдува дека виделе кучиња од Албанија на терен, но без дополнителни докази.
„Видовме едно такво, без локална маркица. Исчезна пред да го фатиме, а 'Лајка' не го регистрираше. Се зборува за камиони од странство, но факт е дека кучињата доаѓаат од други општини. Масовен увоз со возила звучи неверојатно“, коментира Гизела Бошковска Георгиевска од организацијата.
По социјалните реакции и барањето до ЈП „Лајка“ за кучиња без ознаки кај Сити мол, полицијата проверила теренот, но без успех.
„Досега нема регистриран транспорт на граничните премини. Ќе следиме и зелените граници“, одговори МВР за шпекулациите околу појавите на кучиња во Скопје.
„Анима мунди“ го документира случајот од 2024 кога куче од Приштина се појавило на скопски улици. Потврдено преку разговори со Фондацијата за правата на животните од Приштина.
„Ветеринарот од Општина Приштина потврди: земено на 7 февруари 2022, вратено на 10-ти. Сè е со фото и видео“, стои во преписката со активистите.
Нема податоци за трошоците од оштетите за каснувања во 2025.
Не е организиран увоз, туку неодговорност на сопственици
ЈП „Лајка“ признава случаи на кучиња од Косово, Србија, Турција и повеќе, без проверен микрочип. Директорката Радмила Пешева негира организиран транспорт, туку нелегален влез поради невнимание.
„Кој купува куче од странство мора да го регистрира овде. Ако нема, нелегално е внесено и прекршено е законот за здравје и безбедност. Нема сертификати, вакцини – такви случаи имаме многу“, објаснува Пешева.
Дополнителен ризик според „Анима мунди“ е слабиот надзор на царинарите за кучиња. Тие бараат ветеринарен инспектор за микрочип и документи, но ретко се повикува.
„Царина нема читачи. Инспекторите се ретки, па лесно се внесуваат кучиња од Србија без хартии. Луѓето купуваат и носат“, додава Гизела Бошковска Георгиевска.
Агенцијата за храна и ветеринарство не одговори за редовни гранични контроли, читачи на царина или ветеринари. Ни за спроведување на третмани (стерилизација, чипирање) во општините и санкциите за нефункционални.
Поголеми казни за напуштање на кучиња се клучни
Општините и град Скопје мораат да собираат скитници и нерегистрирани кучиња, да ги сместуваат во прифатилишта регистрирани од Агенцијата. Организациите укажуваат дека се подготвува ревизија на Законот за благосостојба на животните.
Казните за неодговорни сопственици се премали, а општините не се координирани.
„Контролирајте ги сопствениците од села – големите кучиња се од таму. Повисоки глоби, не 15 евра за напуштање. Само 40-50 од 80 општини третираат кучиња. Се префрлаат меѓусебно – Прилеп-Битола, Гостивар-Тетово. Потребна е национална стратегија со строга имплементација. 'Лајка' е последна линија“, порачуваат од „Анима мунди.
