Дали сонот на просечниот европски работник е да стане службеник во Холандија? Нема истражувања што го докажуваат ова, но едно е сигурно: ниедна друга група вработени во Европа не е позадоволна од својата плата.

Холандските административни и сектори за поддршка имаат најниска стапка на жалби за плати од само 14,5 проценти, по нив следат комуналните работници (како што се инженери, електричари, водоинсталатери и вработени во управувањето со отпад) со 17 отсто и државните службеници со 23 проценти.

 Ова го покажува големото истражување на компанијата за човечки ресурси SD Worx, кое опфати 16.000 работници во 16 европски земји и 15 сектори. Меѓутоа, ова не може да се каже за сите области. Здравствените работници во Словенија се водечка позиција во однос на незадоволството (74,7 отсто), по што следат угостителските работници во Германија (73,0 проценти) и вработените во образованието во Шведска (72,7 проценти).

 Дали Европејците генерално се задоволни од својата плата?

Вкупно, 49 проценти од работниците во Европа велат дека се недоволно платени. Но, кога на работодавачите им се поставува истото прашање – 64 проценти од нив тврдат дека нудат фер плати.

 Вработените на Балканот се најнезадоволни во Европа - мнозинството Словенци (60%), Срби (59%) и Хрвати (58%) веруваат дека не заработуваат толку колку што заслужуваат.

Од друга страна, работниците во Белгија и Холандија се најзадоволни, со повеќе од 60 проценти од оние кои сметаат дека се соодветно платени.

На третото место се Романците (58 отсто), по нив следат Британците – 57 проценти од нив веруваат дека заработуваат доволно. Сепак, работодавачите во Велика Британија и Ирска веруваат дека се многу повеликодушни отколку што мислат вработените - разликата во перцепцијата надминува 20 процентни поени, најголема во целото истражување.

По сектори, најнезадоволни се вработените во здравството (56,5%), образованието (54%) и производството (51%). Најниската стапка на поплаки доаѓа од финансиите, градежништвото и административните услуги - сите под 45 проценти.

Родов јаз во платите: каде е најголемата еднаквост?

Општо земено, жените почесто од мажите веруваат дека се недоволно платени (51,5 наспроти 47 проценти).

Изненадувачки, Финска има најголем јаз во задоволството од платите меѓу мажите и жените - 14 поени, по што следат Норвешка (12,4), Хрватска (11) и Франција (8,8 поени). Во речиси сите земји, жените пријавуваат поголемо незадоволство, освен во Шпанија, Германија и Велика Британија, каде што повеќе мажи отколку жени веруваат дека се неправедно платени (иако разликите се помали).

Реалност: Дали перцепцијата се совпаѓа со реалните податоци?

Во Германија - не. Иако мажите и жените се подеднакво задоволни (53,8 отсто наспроти 54,4проценти), земјата има четврти најголем родов јаз во платите во Европа - 17,6 проценти според Евростат.

Хрватска, исто така, закрепнува - иако е на трето место во однос на перципираната родова нееднаквост, реалниот јаз е еден од најниските во Европа: 7,4 проценти.

За Финска, перцепцијата се совпаѓа со реалноста - незадоволството на жените го одразува реалниот јаз, седмиот најголем во ЕУ (16,8%). Истото важи и за Норвешка, каде што јазот е 12,8 поени.

Став на работодавците: што е најитно да се реши?

Работодавачите не делуваат мотивирачки да се справат со родовиот јаз во платите. На пример, во Финска, само една четвртина од работодавачите признаваат постоење на проблем, додека европскиот просек е само 35 проценти, според SD Worx.

Подобрувањето на „разновидноста, еднаквоста и вклученоста“ не е меѓу приоритетите - тоа е само на 15-то место меѓу најважните предизвици во човечки ресурси.

Тие ги наведуваат следниве како главни приоритети: благосостојба на вработените, задржување и намалување на флуктуацијата на кадарот, вработување, ангажираност на вработените, компензации и бенефиции, хибридна работа, внатрешна комуникација и транспарентност.  Најмалку се загрижени за личното брендирање - последното место од 26 ставки.

Македонските работници во постојана борба за раст на минималната плата

Во Македонија во август 2025 година просечната месечна исплатена нето-плата изнесува 45 310 денари. Ова претставува  раст од 10,3 проценти споредено со просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во август 2024 година.

Ваквото зголемување според податоците на Државниот завод за статистика  се должи, пред сѐ, на зголемувањето на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во секторите: Дејности на здравствена и социјална заштита за 14.6 отсто, Образование за 14.5  проценти и Административни и помошни услужни дејности за 14.1 проценти.

Но сепак останува дилемата како Македонија  котира високо во Европа по раст на платите, во услови кога 374.045 работници или 73,3 проценти од работниците во мај примиле под просечната плата? 

 Анализата којашто ја објавија поедини портали  покажуваат дека недостигот на работна сила и притисокот на инфлацијата ги тера македонските компании значително да ги зголемат платите на своите вработени, со што Македонија се нашла меѓу топ земјите во Европа според растот на просечната нето-плата во последната година.  

Во јули, Евростат измери најголем раст на просечната плата во Бугарија, од 13,4 проценти. Потоа Унгарија со 11,0  отсто. А, веднаш зад овие две земји членки на ЕУ се најде и Македонија, со раст на просечната плата од 10,5 проценти.

Синдикатите изразуваат сомнеж во однос на состојбата со платите, бидејќи сметаат дека во регионот минималната плата расте, а само во Македонија стагнира. „Па така, на пример, во Србија минималната плата од октомври  изнесува најмалку 500 евра, а во Македонија останува под 400 евра. Тоа значи дека македонските работници се најпотценети во регионот и работат за најниска цена на трудот“, вели првиот синдикалец, Слободан Трендафилов.

Според него, потребно е итно зголемување на минималната плата, бидејќи со сегашниот износ работниците не можат да ги покријат ни основните трошоци за живот. „Секоја одложена реакција е директен удар врз достоинството на работниците, а воедно и врз иднината на земјата. Македонија не смее да остане земја со најевтина работна сила – работниците заслужуваат плата што ќе обезбеди пристоен и достоинствен живот“, изјави Трендафилов во повеќе наврати за македонските медиуми.