Експерименталната четиридневна работна недела во кој ќе учествуваат 45 компании ќе трае шест месеци, а вработените ќе ја задржат сегашната плата и покрај намалената саатница, пишува Bloomberg. Целта на овој експеримент е да се провери дали тврдењата на синдикатите дека луѓето кои работат помалку не само што се посреќни или поздрави, туку и поефикасни на нивните работни места.

„Апсолутно сум убеден дека инвестирањето во нов бизнис се исплати бидејќи ја зголемува благосостојбата и мотивацијата, а со тоа и ефикасноста“, вели Сорен Фрике, ко-основач на фирмата за планирање настани Solidsense, една од 45-те фирми кои ќе бидат дел од проучувањето.

Според него четиридневната недела, ако функционира, нема да не чини ништо на долг рок.

Работна криза во Германија

Проектот ја нагласува промената што се случува на германскиот пазар на труд, каде што недостигот на квалификувани работници врши притисок врз фирмите да ги пополнат своите редови. Недостигот, заедно со високата инфлација, ги охрабри работниците во сите индустрии да бараат повисоки плати и да ја зачуваат флексибилноста и независноста што ги стекнаа за време на пандемијата.

Нерамнотежата ги подгрева тензиите меѓу работодавците и работниците. Германските машиновозачи изминатиов период штрајкуваа шест дена, тие бараат од Дојче бан да го намали неделното работно време од 38 на 35 часа без намалување на платите.

Зголемување од 20 отсто бараа и од синдикатот на вработените во градежниот сектор за голем дел од околу 930.000 во овој сектор. Некои економисти предупредуваат дека овој потег може да ја поттикне инфлацијата. 

Според минатогодишното истражување на индустриските лоби, половина од германските компании барем делумно не можат да ги пополнат слободните работни места. Софтверскиот гигант SAP SE престана да бара универзитетски дипломи од кандидатите за работа во 2022 година, додека гигантот за недвижнини Vonovia SE минатата година ангажираше луѓе од Колумбија за да се справи со недостигот на работна сила.

Блумберг пишува дека проблемот може само да се влоши. До 2034 година, повеќе од седум милиони луѓе ќе го напуштат германскиот пазар на труд поради комбинација на пад на наталитетот и стареење на населението.

„Можам да се вклучам и да се позиционирам како модерен работодавец или едноставно да кажам дека сите треба да работиме повеќе и да дојдам во ситуација кога веќе нема да имам кој да работи за мене“, објаснува Хенинг Ропер, извршен директор на Eurolam, производител на прозорци.

Лани, Германците изгубиле во просек по 21,3 дена од работа

Според истражувањето на Галуп, нискиот ентузијазам на работниците ја чини глобалната економија 8,1 милијарди евра годишно или девет отсто од светскиот БДП.

Експериментот го води новозеландската непрофитна организација „4 Day Week Global“ и вели дека работниците кои ќе работат помалку за иста плата за време на студијата треба да останат барем исто толку ефикасни, па дури и поефикасни.

Покрај зголемената продуктивност, се очекува бизнисите да имаат корист од намалувањето на скапото отсуство од работа поради стрес, болест и исцрпеност. Во 2022 година, Германците пропуштиле просечно 21,3 дена од работа, што резултирало со загуба од неверојатни 207 милијарди евра, покажуваат податоците на Федералниот институт за здравје и безбедност при работа.

Поддржувачите на овој експеримент истакнуваат дека новитетот би можел да привлече нов кадар во Германија, земја која според Евростат веќе има најголем удел на хонорарно вработени во ЕУ.

Иако Германија има далеку најголемо економско производство во Европа, недостатокот на инвестиции во иновации и дигитализација го спречи растот на продуктивноста. Без подобрувања во тие области, малку е веројатно дека германските работници би доживеале значително зголемување на продуктивноста едноставно со намалување на работното време, смета Енцо Вебер, економист во Институтот за истражување на пазарот на труд во Нирнберг.

Со него се согласува и економистот на Блумберг, Мартин Адемер, кој вели дека ефикасноста на час ќе се зголеми, но тоа зголемување нема да го компензира намалувањето на часовната плата.

Министерството за финансии против експериментот

Кристијан Линднер, германски министер за финансии и член на Слободната демократска партија, ја критикуваше одлуката на германските компании, велејќи дека пократката работна недела ќе го загрози економскиот раст и напредок на Германија.

Но, поборниците на таа идеја велат дека претходните студии во САД и Канада покажале дека е можно зголемување на ефикасноста. Работниците пријавиле општо подобрување на нивното здравје, а ниту една компанија не се вратила на петдневната работна недела.

Британија имала сличен експеримент во кој учествувале 61 компанија, имале добри работни перформанси, а боледувањето се намалило за 65 отсто. Португалија, исто така, околу 20 отсто од работниците рекле дека се чувствуваат подобро и подобро спиеле.

Блумберг додава дека Белгија стана првата европска земја која нуди опција за четиридневна работна недела, но со еднаков неделен час. Јапонија ги охрабри своите компании да им понудат на работниците пократка работна недела со надеж дека ќе трошат повеќе и ќе се зголеми бројот на родени деца.

„Тоа не секогаш функционира и не е за секого. Потребна е голема креативност и флексибилност од страна на компаниите. Тие самите треба да сфатат што работи или не работи за нив“, заклучува Јан Бухрен, од консултантската фирма која соработува во експериментот во Германија.