По одлуките на Европската централна банка (ЕЦБ) и на американскиот ФЕД во јули повторно да ги зголемат референтните стапки за по 25 базични поени, едно од клучните прашања е: Какви потези би можеле да направат двете клучни монетарни институции до крајот на година?, и што би можеле да одлучат да направат повторно: заострување или паузирање на растот на каматните стапки.

Исто така, претседателите на двете институции, Кристин Лагард (Кристин Лагард) и Џером Пауел (Џером Пауел), по објавувањето на јулските одлуки изјавија дека во септември може да има ново зголемување, но и задржување на стапките на исто ниво.

Професорот на белградската банкарска академија, Бранко Живановиќ, смета дека таканаречениот „ефект на Монализа“ ги отежнува предвидувањата за тоа кои се трендовите што ќе ги одредат идните одлуки на Европската централна банка и ФЕД.

„Постпандемиските економии изгледаат како најпознатата слика во светот - секој пат кога ќе ги погледнете гледате нешто поинакво. По стопирањето на огромното печатење пари, рекордните нивоа на јавен долг, прекинатите синџири на снабдување, енергетската криза и банкарскиот хаос, многу економисти предвидуваа тешка, отрезнувачка рецесија. Тоа не се случи, барем не до сега. Но, под лупа треба да се стават и надежите дека се ќе се реши со конзервативен метод на трајно зголемување на клучните каматни стапки“, посочи Живановиќ.

Според неговата оценка, монетарните авторитети на САД, ЕУ и Велика Британија се единствени во ставот дека во овој момент не е можно прецизно да се дефинира патот по кој ќе се оди понатаму.

Европските банки веќе бележат значителен пад на побарувачката за кредити за стопанството, која во моментов е на најниско ниво во последните 20 години, покажа најновиот извештај на ЕЦБ, додека основната инфлација во еврозоната во јуни порасна на 5,5 отсто.

Движењата во САД се нешто поповолни. „Инфлацијата е малку забавена, но процесот на враќање на нивото од два проценти не е ни блиску до крајот“, изјви Пауел на прес-конференција по состанокот на FOMC во јули.

„Да се ​​надеваме дека нема да има повеќе од две до три зголемувања на референтните каматни стапки до крајот на годината, вклучувајќи ги и одлуките во јули. Се друго би значело нови и уште поболни дезинфлаторни мерки кои дополнително би ги турнале и онака високите каматни стапки на деловните банки. Тоа би довело до голем број на стечаи на компании и повторно дестабилизација на банкарските групи, со тоа што овојпат на банките би им се додал и каматниот ризик, за кој во голема мера се виновни тие, што би било објективно. “, предупреди Живановиќ.

Во перспектива, како што вели, треба да се земат предвид трендовите како што се потенцијалните нови суровинско-енергетски ценовни шокови и се поизразените геополитички поделби.

„Баук на рецесија се надвива над Европа, додека остатокот од светот изгледа малку постабилен“, заклучи Живановиќ.

Оваа оценка ја поткрепуваат и последните прогнози за глобалниот раст на Меѓународниот монетарен фонд, кои се малку нагоре ревидирани, па се очекува светската економија годинава да порасне за три отсто.

„Нашата проекција за оваа година се подобрува, а инфлацијата паѓа, тоа се две добри вести“, изјави за AFP главниот економист на ММФ, Пјер-Оливие Гуринша, но тој додаде дека светот не е без проблеми и дека растот останува слаб, особено поради забележително забавување на активностите на напредните економии.

ММФ за оваа година предвидува рецесија во Германија и малку поголем пад на економската активност во таа земја од 0,3 отсто.