Светскиот ден на пчелите е меѓународен празник кој се слави секоја година на 20 мај. Овој ден е посветен на промовирање на важноста на пчелите и нивната заштита низ целиот свет. Иницијативата е покрената од Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО) во соработка со Здружението на пчелари на Словенија.

 

Врз основа на оваа соработка, 20 мај е избран за Светски ден на пчелата, бидејќи се совпаѓа со роденденот на Антон Јанша, пионер на современите пчеларски техники и словенечки пчелар кој имал големо влијание врз развојот на пчеларството.

Светскиот ден на пчелите стана начин да се подигне свеста за важноста на пчелите во опрашувањето на растенијата, производството на храна и зачувувањето на биолошката разновидност. Се слави низ светот преку различни настани, кампањи, едукативни програми и иницијативи кои ја промовираат заштитата на пчелите и нивното живеалиште.

Зошто пчелите се важни за нашата иднина?

Пчелите се неуморни работници на природата и нивната улога во нашиот свет далеку го надминува производството на мед. Тие играат клучна улога во опрашувањето на растенијата, процес од суштинско значење за одржување на разновидноста на растителните видови и производството на храна. Всушност, можеме да им се заблагодариме на пчелите и другите инсекти кои опрашуваат за речиси една третина од светската храна, вклучувајќи овошје, зеленчук и јаткасти плодови, кои се од витално значење за нашата исхрана.

Покрај тоа, пчелите придонесуваат за рамнотежата на екосистемот, бидејќи опрашувањето што го вршат помага во репродукцијата на растенијата, што на крајот го поттикнува растот на популациите на дивиот свет што се хранат со тие растенија. Овој синџир на интеракции го поддржува биодиверзитетот, кој е од суштинско значење за здрави и функционални екосистеми.

Сепак, пчелите во моментов се соочуваат со голем број предизвици, вклучувајќи губење на живеалиштата, климатски промени, болести и прекумерна употреба на пестициди. Со оглед на клучната улога што пчелите ја играат во нашиот екосистем и синџир на исхрана, заштитата на овие мали работници и нивните природни живеалишта е клучна за нашата иднина. Мора да се посветиме на одржливи земјоделски практики, намалување на употребата на хемикалии и зачувување на биодиверзитетот за да се обезбеди опстанок на пчелите и, на крајот, нашата сопствена иднина.

Да нема пчели, немаше да има храна

Истражувањата покажаа дека опрашувањето на пчелите е од витално значење за растенијата и земјоделските култури. Без пчелите, многу растенија не би можеле да дадат овошје или семиња.

Според проценките, дури една третина од храната што ја консумираме зависи од опрашувањето на пчелите. Тие вклучуваат овошје, зеленчук и јаткасти плодови, кои се клучни за нашата исхрана. Без пчелите, изборот на храна ќе биде многу ограничен и цените веројатно ќе се зголемат.

Пчелите се заслужни за зачувување на биолошката разновидност

Пчелите не носат само храна на нашата трпеза. Тие се исто така од клучно значење за зачувување на биолошката разновидност. Преку процесот на опрашување, пчелите им овозможуваат на растенијата да се размножуваат и нивната популација да се одржува. Ова е особено важно за зачувување на природните живеалишта и одржување на рамнотежата во екосистемот. Без пчели, многу растенија би можеле да бидат загрозени, што потоа би влијаело на другите животински видови и еколошки процеси.

Влијанието на пчелите врз менталното здравје на луѓето.

Освен тоа, истражувањата покажаа дека контактот со пчелите и работата во пчеларници може позитивно да влијае на нашето ментално здравје. Процесот на справување со пчели, познат како апитерапија, се користи како форма на алтернативен третман за намалување на стресот, анксиозноста и подобрување на расположението. Некои луѓе дури тврдат дека престојот во природа и работата со пчели им носи чувство на смиреност и поврзаност со природата.

Светски ден на пчелите: Секоја година пчелите се сè позагрозени

Прекумерната употреба на хемикалии во земјоделството, како што се пестициди и хербициди, има сериозни последици за пчелите и нивните популации. Овие агрохемикалии, иако се корисни за контрола на штетници и плевел, може да бидат штетни за пчелите и другите опрашувачи.

Пестицидите се особено проблематични бидејќи имаат способност да се лепат на површините на растенијата, вклучувајќи ги и цветните делови. Кога пчелите ги посетуваат овие цвеќиња за да соберат нектар и полен, тие може да бидат изложени на пестициди, кои остануваат на растенијата. Овие пестициди можат да бидат токсични за пчелите со нарушување на нивниот нервен систем, намалување на нивната способност за навигација и слетување на цвеќињата и нивната способност да се вратат во кошницата. Пестицидите исто така можат да го ослабат имунолошкиот систем на пчелите, што ги прави поподложни на болести и инфекции.

Друг фактор кој придонесува за намалување на популацијата на пчелите е недостигот на храна. Интензивните земјоделски практики, кои често се фокусираат на монокултурите и отстранувањето на природните живеалишта на пчелите, ја намалуваат достапноста на растенија богати со нектар и полен, кои се клучни за исхраната на пчелите. Пчелите се соочуваат со намалени извори на храна, како резултат на што се хранат лошо, а нивните колонии слабеат.

ИНТЕРЕСНО: Пчелите се исклучително брзи летачи: Во просек, пчелата лета со брзина од околу 25 километри на час. Покрај тоа, пчелите можат да летаат до осум километри во потрага по храна, а кога се враќаат во кошницата со полни „корпи“ со полен на нозете, тие се уште се способни за брз лет. Оваа издржливост и брзина се клучни за ефикасно опрашување и производство на мед.

Како да им помогнете на пчелите

За да се зачуваат пчелите и да се спречи нивното изумирање, неопходно е да се преземат мерки за намалување на употребата на хемиски средства во земјоделството и подигање на свеста за оваа тема. Исто така, неопходно е сите да се вклучиме во спасувањето на пчелите.

Тие ги вклучуваат следните мерки:

• промовирање органски и одржливи методи на одгледување растенија;

• примена на интегрирана заштита на растенијата, со употреба на средства за биолошка контрола, како што се корисни инсекти и микроорганизми, кои се природни непријатели на штетниците;

• едукација на земјоделците за алтернативните методи за заштита на земјоделските култури кои се помалку штетни за пчелите;

• поддршка за зачувување на природните живеалишта на пчели, што може да вклучи изградба на пчеларници, како и засадување на растенија богати со нектар и полен на отворени простори;

• информирање на јавноста за важноста на пчелите и нивниот загрозен статус;

• поддршка на локалните пчелари и купување производи директно од нив. Ова помага да се зачуваат традиционалните пчеларски практики и да се одржи популацијата на пчели.

Младите ангажирани во заштита на пчелите

Тема на Светскиот ден кај нас беше „Младите ангажирани во заштита на пчелите”.

Да се намали употребата на пестициди во земјоделството, да се засадат што повеќе медоносни растенија и да се имплементираат ефикасни политики за справување со климатските промени, е пораката од денешната манифестација што се одржа по повод Светскиот ден на пчелата, 20 Мај.
Неопходно е, истакнаа учесниците, да се препознае улогата на пчелите во екосистемот, да се подигне свеста за нивната важност како главни опрашувачи во природата од кои зависи опстанокот не само на хуманата популација, туку и на целата планета.

Како што беше напоменато, бројот на пчели се намалува поради многу фактори како климатските промени, интензивното земјоделство, употребата на пестициди, губењето на биолошката разновидност и загадувањето, а со тоа опаѓа и производството на пчелините производи – мед, перга, полен, матичен млеч, восок, пчелин отроов, кои се од исклучително значење за луѓето.

Во земјава, просечната годишна продукција е сведена на 10 килограми мед по пчелно семејство.

 -Мора да бидеме се посвесни дека пчелите ни обезбедуваат производи кои се сметаат за висококвалитетна храна, но тие имаат најголем придонес и од аспект на опрашувањето.

Пчелите опрашуваат речиси три четвртини од сите растенија, а секоја трета лажица од храна во светот зависи од опрашувачите.

Според научните студии, има се поголеми негативни влијанија врз здравјето на пчелите поради што тие се се позагрозени. Затоа е неопходна грижа за нивниот опстанок.

Пчелите се грижат за биолошката разновидност и имаат позитвен ефект врз екосистемот, рече словенечкиот амбасадор Грегор Прескер.

Настанот во чии рамки имаше и  ликовна колонија на теми посветени на пчелите, се одржа под покровителство на Амбасадата на Република Словенија, АДРА Македонија, Општина Гази Баба и Факултетот за земјоделски науки и храна (ФЗНХ), а присуствуваа и министерката за животна средина и просторно планирање Каја Шукова,резидентната координаторка на ОН во земјава, Росана Дудзиак, градоначалникот на Општина Гази Баба, Бобан Стефковски, како и претставници од партнерските организации во областа на пчеларството и заштитата на животната средина.

По завршувањето на официјалниот дел, во ,„Паркот на пчелата“ пред ФЗНХ беа засадени медоносни растенија. Одбележувањето на Светскиот ден почна на иницијатива на Словенечкиот пчеларски сојуз.