Експертот за технолошки иновации, според некои визионер, футурист, автор и претприемач Питер Лајден тврди дека сите луѓе сега имаат историска можност да користат вештачка интелигенција и други трансформативни технологии за да создадат многу подобар свет во следните 25 години.

Ова е, накратко, неговата порака до сите кои, како што изјави во неколку интервјуа и текстови, живеат сега, во овој извонреден момент од историјата.

„Постои голема веројатност дека на 2025 година, од идна перспектива, ќе се гледа како на пресвртница помеѓу две многу различни историски епохи. Конечно сме сведоци на крајот на долгиот 20 век и почетокот на обликувањето на новиот свет на 21 век“, напиша Питер Лајден во еден од своите осврти, но и предупредувања.

Возбудлива историја
 

Како изгледаат анализата и аргументацијата на овој футурист?

„Ако погледнете од политичка перспектива, ќе видите како американскиот претседател Доналд Трамп и неговата администрација ја расклопуваат бирократската социјална држава којашто доминираше во последните 80 години. Заедно со другите десничарски популистички сојузници на Запад, тој го поткопува поредокот што ја обликуваше геополитиката од крајот на Втората светска војна.“

Ако погледнете напред низ призмата на технологијата, ќе видите неверојатни откритија во областа на вештачката интелигенција. Вештачката интелигенција е најновата и веројатно најважната технологија за општа намена што човештвото некогаш ја развило. „Во двете години откако генеративната вештачка интелигенција се појави на сцената, почнавме многу појасно да сфаќаме колку светот би можел да се промени во ерата на интелигентни машини што веќе е тука“, пишува Лајден.

„Се наоѓате во многу значаен историски момент“, предупредува Лајден. Тој тврди дека ова е моментот кога старите системи, кои го дефинираа 20 век и функционираа успешно во изминатите 80 години, преку четирите генерации што сега се живи, брзо се распаѓаат и повеќе не се служат.

Тие системи не вклучуваат само државни механизми што Трамп, Маск и политичката десница се обидуваат да ги уништат. Тие исто така ги вклучуваат енергетските и индустриските системи базирани на фосилни горива од 20 век, кои предизвикаа сериозна климатска криза и кои прогресивната левица сега се обидува да ги демонтира.

Исто така, се наоѓате во многу возбудлив момент - време кога се раѓаат нови системи што ќе го обликуваат целиот 21 век.

Некогаш беше сон, денес е столб

Овие нови системи не се поврзани само со вештачката интелигенција. Постојат и други трансформативни технологии кои беа само сон пред 15 години, а денес стануваат столбови на светот на иднината.

Технологиите за чиста енергија, како што се сончевата енергија и електричните возила, ја поминаа пресвртната точка и станаа масовно прифатени производи кои брзо се шират.

Откритијата во генетскиот инженеринг, како што е CRISPR, донесоа можност за биолошко реинженерство (способност за инженерство на живи суштества) и ја отворија вратата кон поодржлив свет, повеќе во согласност со природата. Со овие и други нови технологии, за прв пат луѓето имаат вистинска шанса да го сменат текот на климатските промени и да решат многу од најголемите предизвици на денешницата.

„Вие сте тука, во овој точно одреден историски момент, без разлика дали ви се допаѓа или не. Важно е да се разбере низ што сите минуваме. И што е уште поважно - каде сите можеме да тргнеме.“

Голем напредок: Нова серија и поглед на светот

Доколку сте заинтересирани за вакви содржини и анализи на технолози и футуристи како Питер Лајден, можете да ги следите активностите на други аналитичари во рамките на проектот Големата прогресија: 2025 до 2050 (The Great Progression: 2025 to 2050). Ова е нова серија написи лансирани на Substack, интервјуа со извонредни мислители и собири на иноватори кои сакаат да разберат и да покажат како секој може да го искористи максимално овој историски момент. Планот е сето тоа да се претвори во книги.

„Овој проект е навистина епската приказна на нашето време - каква што навистина е. Ова е сега редок момент во светската историја. Како би го опишал еден историчар за 50 или 100 години она што се случува денес, игнорирајќи го секојдневниот медиумски хаос? Тоа е суштината на приказната што овие футуристи сакаат да ја раскажат.“

-Што е сѐ можно во блиска иднина, во следните 25 години?

Што е остварливо ако луѓето ги искористат предностите на новиот бран на трансформативни технологии, особено вештачката интелигенција, но и решенијата за чиста енергија и биоинженерството?

Речиси никој денес не размислува доволно широко за тоа каква економија, општество, па дури и цивилизација би можеле да изградат луѓето благодарение на тие алатки.

Не е решение очајнички да се брани старото

„Кога сите овие перспективи ќе се комбинираат, добиваме позитивен поглед на она што се случува во Америка и во светот во моментов. Според мене, токму овој оптимистички, проактивен поглед најмногу им недостасува на луѓето. Особено на оние од таканаречената „сина Америка“, луѓе кои гласаат за демократите или се сметаат себеси за прогресивни. Тие тешко се справуваат во моментов додека ги гледаат Трамп, Маск и технолошката десница како ги уриваат старите системи со вртоглава брзина. Го знам ова бидејќи во последните 30 години живеам во Сан Франциско и доаѓам токму од тој свет.“

Во ваков историски момент, решението не е очајно да се бранат старите системи по секоја цена. Треба да размислиме кои подобри системи можат да се изградат сега. Верувам дека најдоброто нешто што може да му се случи на целиот свет би било и левицата и десницата, и конзервативците и прогресивците, да почнат заедно да гледаат напред кон подобрување на другите декади од 21 век.

Таков пресврт се случи последниот пат кога светот помина низ слична транзиција - по бурните 1930-ти и Втората светска војна, кога почнаа да се градат нови системи од 20 век, кои сè уште ги користиме во голема мера и денес. Пред 80 години почнавме да го градиме светот по војната. Беше сосема различно од она што му претходеше. Следните 25 години, од 1945 до 1970 година, беа сведоци на експлозија на двопартиски напредок, обнова на Америка и создавање на многу подобар свет.

„Сега повторно е наш ред“, пишува Питер Лајден.

Последен збор за технолошките сили

Пред неколку години, Лајден самиот објави дека до 2025 година настаните ќе се развијат до тој степен што сè повеќе луѓе ќе сфатат дека светот поминува низ фундаментална промена.

„Претпоставував дека 2025 година ќе биде првата година на широко препознавање  дека живееме низ историски момент од светски размери и дека мора да направиме сè за да ги направиме следните 25 години да бидат период на голем напредок.“

Епа, еве нè, ​​луѓе. Време е да се започне. Сега влегуваме во првата година од Големиот скок напред: 2025–2050.“

Во моментов, луѓето достигнаа пресвртна точка во сите три технологии што го менуваат светот:

Вештачка интелигенција, технологија за чиста енергија и биоинженерство.

Сите три области почнаа брзо да се развиваат. Пред 15 години имаше клучни пробиви, а оттогаш моментумот само се зголемува.

• Во 2012 година, AlexNet донесе пробив во вештачката интелигенција: нов вид на компјутерски систем. Се базира на невронски мрежи обучени на огромни збирки податоци. Далеку ги надмина класичните системи програмирани од човекот на годишниот натпревар за препознавање слики.

• Тој ненадеен успех ја започна револуцијата во длабокото учење, што доведе до она што денес го знаеме како генеративна вештачка интелигенција, вклучувајќи го и ChatGPT. Џефри Хинтон, еден од клучните луѓе во тоа откритие, ја освои Нобеловата награда за физика за 2024 година.

• Во истата 2012 година се појави генетската алатка CRISPR-Cas9, која им понуди на биолозите евтин и едноставен начин за уредување на гените на сите живи суштества. Тоа лансираше сосема нова индустрија за синтетичка биологија која токму сега влегува во својата зрела фаза. Емануел Шарпентие и Џенифер Даудна се добитници на Нобеловата награда за хемија за 2020 година.

• Исто така, во раните години од таа деценија (2010–2015), цените на соларните панели драматично се намалија. Ова се случи благодарение на масовното производство во Кина и напредокот во ефикасноста на соларните ќелии. Во текот на 2010-тите, цената на соларните модули падна за дури 80 проценти. Нивната имплементација е забрзана. Денес, сончевата енергија е поевтина од јагленот, а наскоро ќе биде најевтиниот извор на енергија во целина.

„Поентата е: во моментов сме на прагот на експлозивен раст за сите три од овие револуционерни технологии. Повеќето луѓе надвор од технолошкиот сектор не го следеле нивниот развој и затоа не се подготвени за промените што доаѓаат“, вели Лајден.

Неверојатниот момент во историјата е СЕГА

Играта се менува токму сега. Можеби нема да се промени точно како во футуристичката слика за град со облакодери, соларни панели и „висечки“ сообраќај, но поентата останува иста: стоите на единствена раскрсница на историјата, вели Питер Лајден. И додава:

„Треба да го насочиме вниманието на што е можно повеќе луѓе кон тоа како се менува светот и како можеме да ги користиме овие нови алатки за да изградиме подобар свет во следните 25 години. Придружете се во откривањето што е навистина можно. Бидете дел од ова годишно патување за учење - учете и искористете го овој извонреден историски момен