Европската унија е чекор поблиску до создавање на дигитално евро. Неодамна Европската комисија предложи правна рамка, а одлуката за почеток на подготвителната фаза се очекува наесен.
Тоа значи дека граѓаните во сите земји-членки би можеле да плаќаат од виртуелен паричник - и онлајн и во продавници.
Оптимистите велат дека дигиталното евро ќе ја надополни готовината, додека критичарите ја доведуваат во прашање потребата од дигитално евро, а банките предупредуваат на големи ризици.
Кои би биле придобивките од дигиталната валута?
Според професорот Зоран Грубишиќ дигитализацијата не е приоритет, туку поседување на „тој приватен клуч“.
„Тоа е практично форма на криптовалута, освен што е централизирана и под контрола. Значи, кои се главните недостатоци на крипто-пазарот, каде што има големо внимание од инвеститорите и расте во овие години, она на што предупредуваат гувернерите и централните банки е токму ризикот што го преземате, бидејќи не знаете што се крие зад тоа“, подвлече Грубишиќ.
Тој додава дека нема основи, па тоа е само сајт, тоа е маркетинг, вклучувајќи го и најпознатиот биткоин кој зафаќа најмногу простор.
Грубишиќ забележува дека инвеститорите сакаат да инвестираат таму токму од шпекулативни причини, има можности да заработат многу повеќе, има многу поголеми осцилации, глобалниот ризик расте, а тие се и под радар, бидејќи не знаете кој е сопственик на децентрализираниот пазар.
Со централизиран пазар, како што е идејата за дигитално евро, точно би се знаело, како што вели, бидејќи има институција издавач, Европската централна банка, тоа е дигитално евро, емисијата е ограничена и се е под надзор.
Кој добива, а кој губи од виртуелниот паричник
За Грубишиќ основната идеја е да се привлече внимание, да се намали сообраќајот на децентрализираниот и шпекулативен пазар и да се оди во побезбедни води, да се префрлат тие пари, бидејќи тоа би бил безбедносен мотив.
„Претпоставувам дека се очекува тоа на некој начин да биде врзано со еврото, тоа дигитално евро“, посочува тој.
Дигиталната валута би добила статус на законско средство за плаќање
Според него, покрај безбедносниот мотив има и трансакциски мотив, а тоа е повторно проблемот на биткоинот и другите криптовалути - ги таргетира токму тие предности.
„Значи, ќе биде потребно прилагодување, но можете да дадете трансакција со приватен клуч и некој ќе мора да префрли од дигитално евро во дигитално евро. Но, тоа дигитално евро лесно, претпоставувам практично без никакви или многу минимални провизии, може да оди на ова класично евро“, забележува Грубишиќ.
Износот на дигитално евро на сметката би бил ограничен, на пример, на 3.000 евра по лице.
Мислам дека ова е првиот чекор со токму тие ограничувања. Тоа значи експериментална фаза, бидејќи за ова се зборува веќе две години, вели Грубишиќ.
Дигитално евро и готовина
Грубишиќ вели дека идејата е да се потисне готовината. „Но, мислам дека повторно во демократија, така да се каже, треба да се остави можноста кој сака да плати во готово. Но, идејата е да се намали“, подвлече тој.
Подготвителната фаза трае две или три години, а дигиталното евро би можело да биде достапно за четири години.
Зборувајќи за тоа дали е тоа реално, професорот вели дека ова е тест фаза. „Значи, мора да видиме сè. Но, со тој период се чини дека е реална цел, но времето ќе покаже, мислам дека инвестираат во тоа“, вели тој
