Мичио Каку (76) е инспиративен автор, научник пред сè, кој е особено заинтересиран за квантната физика и теоријата на струни. Може да се каже дека добар дел од своето истражување го фокусирал на она што сè уште го чека човечкиот вид.

Мичио Каку е чест гостин во ТВ и радио емисии и одговара на прашања за иднината на науката, светот и животот. Како исклучително образован и аналитички физичар, харвардски поткопан, Каку реалните појави ги потпира на теории чии основи се засновани на атоми, информации или енергија. Со задоволство зборува за се што се нарекува „реалност“, па парите, богатството, вештачката интелигенција и моќта се темите што го окупираат.

Мичио Каку за богатството и петтиот бран

„Ако сакате да ја разберете економијата, треба да го запознаете богатството и да разберете од каде доаѓа“. Ако разговарате со економист, тој ќе каже: Богатството доаѓа од печатење пари. Политичарот ќе каже дека богатството доаѓа од даноците. Мислам дека сите грешат. Потеклото на општественото богатство е во физиката. Богатството доаѓа од физиката“, рече Каку на минатогодишниот Светски економски форум.

Како тоа го објаснува од гледна точка на физичар, а сите да можат да го разберат?

„На пример, ние физичарите ги разработивме законите на термодинамиката на самиот почеток на 19 век, кои на светот му ја дадоа индустриската револуција, парната машина и новото време на машините. Тоа беше една од најголемите револуции во историјата на човештвото.

Потоа физичарите ја решија мистеријата на електричната енергија и магнетизмот кои ги донесоа генераторите, радиото и телевизијата, а потоа се занимаваа со квантните теории кои пак донесоа транзистор, компјутери, интернет и ласер.

Сите три големи револуции произлегоа од физиката.

Сега зборуваме за тоа како физиката ја создава четвртата голема револуција на молекуларно ниво: вештачка интелигенција, нанотехнологија и биотехнологија. Ова е четврти бран, но се гледаат контурите на петтиот. Овој е воден од физиката на атомско ниво и носи квантни компјутери, моќта на фузија и мозочна мрежа каде човечкиот ум е поврзан со компјутерите. Ако погледнете во иднината кон средината на овој век, таму ќе не најде овој петти бран“, рече Какуа.

Капитализам, но совршен

Што ги поттикнува сите овие бранови според јапонскиот научник?

Тој вели, физиката.

А, како тоа се манифестира?

Тој вели, во економијата.

„Значи даноците и печатењето пари не се извор на богатство. Овие работи оперираат со богатството, го дистрибуираат и манипулираат со него. Богатството доаѓа од физиката“, поедноставува Каку.

Според претпоставката на Каку дека физиката е изворот на целото богатство, следува следното прашање каде оди тоа богатство, на што физичарот одговара:

„Тоа ќе го создаде она што јас го нарекувам „совршен капитализам“. А што е капитализам? Приватна сопственост каде цените се одредуваат според понудата и побарувачката. Но, тоа не кажува ништо за насоката во која ќе продолжи капитализмот.

 Мислам дека во иднина капитализмот ќе има бесконечно знаење за понудата и побарувачката. На пример, интернетот ќе биде во контактните леќи на сите и кога ќе трепнете, ќе ги видите цените на секој предмет околу вас. Ќе ги знаете законите на понудата и побарувачката со бескрајна прецизност - ќе знаете кој ве изневерува, какви се навистина цените, маргините, кои се посредниците и каде да ги најдете „тесните грла“.

Сега се прашувате зошто Џеф Безос е најбогатиот човек на светот? Затоа што го дигитализираше посредникот кој сè уште е таму во капитализмот, но ќе биде елиминиран во неговата совршена верзија. Затоа луѓето како Безос, што и да мислите за него, се дел од совршениот капитализам. Тој капитализмот го прави посовршен со тоа што ги елиминира непотребните посредници, вишокот од слоеви и тесните грла кои создаваат тензии. „Совршен капитализам е таму  каде што оди сè“, вели физичарот Каку.

Мичио Каку и АИ

Што се однесува до вештачката интелигенција, таа е токму факторот што го забрзува овој тренд. Трендот кон совршениот капитализам на Каку, каде се елиминирани сите посредници, слоеви и точки на задушување со што се  обезбедува директен контакт помеѓу понудата и побарувачката. Овде не се спомнува новиот морал и етика што исто така ќе ги изненади овој вид капитализам. Мичио Каку всушност ги предупредува сите дека совршената верзија на капитализмот е неизбежен нуспроизвод на сите технолошки револуции.

„Ние сме луѓе и затоа ќе ги користиме законите и социјалните медиуми за да го запреме маршот кон овој тренд велејќи дека тоа е неправедно кон другите, посредниците, на пример, брокерите. Но, овие брокери повеќе не продаваат акции. Можете да купите акции од вашиот рачен часовник, па зошто да одите кај брокер? Затоа што ви дава нешто што компјутерот не може да ви го даде – искуство, интелигенција, приказна, анализа, озборувања или интелектуален капитал“, рече Каку во своето излагање на Форумот.

Прашањето е до каде ќе оди роботската револуција? Каку истакнува дека постојат три типа на работни места кои роботите не можат да ги заменат:

• Тие не можат да ги заменат полуквалификуваните работници - не можат да поправат скршен тоалет или случајно да собираат ѓубре или да заковаат шајка. Водоводџиите, собирачите на ѓубре и столарите сигурно ќе имаат работа во иднина.

• Роботите не можат да бидат адвокати, советници, професори или специјалисти за човечки односи. Роботот не може да ги разбере човечките обичаи и промени во вредностите.

• Роботите не можат да бидат „интелектуални капиталисти“, како што вели Каку. Тоа се луѓето кои прават економијата да функционира преку иновации, лидерство, нови идеи, нова енергија и имагинација. Роботите немаат ништо од тоа и тука луѓето ќе влезат во игра.

Приватноста како проблем

Мичио Каку често зборува за приватноста во своите текстови и интервјуа. Приватноста е уште еден современ проблем кој е и социјален проблем бидејќи се менуваат обичаите.

„Луѓето мора да одлучат колку далеку сакаат да одат во прифаќањето на дигиталниот начин на живот“. Тие го изложуваат својот живот и лични финансии на потенцијални криминалци на интернет, што е социјален проблем. Но, тоа е исто така универзален проблем. На пример, мајката природа помина три милијарди години борејќи се со вируси и постојано ја води истата битка. Слично на тоа, луѓето ќе бидат во постојана битка со вирусите. Прашањето е до каде сме подготвени да одиме во борбата против хакирањето и вирусите. Тоа, најмногу зависи од политичката клима, а не од технологијата“, смета Каку.

Големата слика на Мичио Каку

Кога зборува за големата слика во иднината, Каку зборува за совршен капитализам. Во таков систем, за да опстанат, посредниците мора да продаваат интелектуален капитал.

„Праваме транзиција од стоковен кон интелектуален капитал. Тоа е голема транзиција на пазарот. Стоковниот капитал вклучува нафта и злато, но тоа е богатството од минатото. Денешните големи милијардери не ги заработуваат своите милијарди од злато. Тие заработуваат од податоци, бидејќи тоа е новото богатство на иднината“, предупредува Каку.

Физиката, според овој јапонски научник, создава богатство со тоа што креира енергија и информации и сите нивни нови форми. А, дали овој „совршен капитализам“ ќе биде возможен само во западниот свет или и Азија ќе биде опфатена? Вака на тоа гледа Каку:

„Една од причините за распадот на Советскиот Сојуз е тоа што многу луѓе мислеа дека цените се формираат врз основа на фикција, на слободна проценка, без пазарна анализа. Пазарот е целосно игнориран како и понудата и побарувачката.

Кина има хибриден систем и јасно им е дека мора да ја поседуваат технологијата на капиталистите. И што прават тие? Просат, позајмуваат и крадат. Тие ја апсорбираат која било технологија што можат да ја добијат од безбедни, сигурни извори. Но, тоа не е трајно решение и не создава вредност и нови индустрии. Тие само прават реплики и ги копираат постоечките вредности. И, се додека копираат, ќе бидат во првите редови на економијата, само затоа што има многу работа зад тоа. Капитализмот бара повеќе од тоа“, заклучува Мичио Каку, физичар и аналитичар кој е само еден од современите гласници на новото време и економски поредок во кој секој веќе стапнал со едната нога. Некои го знаат тоа, а некои сè уште не.