Првиот модерен баркод беше скениран на пакување од 10 гуми за џвакање во самопослуга во Трој, во американската држава Охајо пред 50 години. Не размислуваме за овие црно-бели линии, и покрај - или можеби поради - нивната сеприсутност, ниту сме свесни колку тој прв баркод на пакувањето на гуми за џвакање поттикна синџир на настани што го трансформираа светот.
Педесет години е сериозна старост за повеќето технологии, но баркодовите сè уште не се предаваат. Повеќе од 10 милијарди баркодови се скенираат секој ден ширум светот. И поновите типови симболи на бар кодови, како што се QR-кодовите, создадоа уште повеќе простор за користење на оваа технологија.
Иако баркодот не го најавуваше крајот на историјата, како што своевремено се загрижуваа теоретичарите на заговор, тој воведе нова ера во глобалната трговија.
Бар кодовите беа изум на прехранбената индустрија
Додека светот многу се промени од средината на седумдесеттите, Универзалниот код на производи (UPC) - кој го знаеме како „бар-код“ - не се промени. Кодот, кој првпат беше скениран на пакување гума за џвакање на 26 јуни 1974 година, во основа е идентичен со милијардите баркодови скенирани во продавниците ширум светот денес.
Институтот Смитсонијан го поседува првото пакување гуми за џвакање скенирани со UPC код. Кога беше скениран тој прв UPC код, тоа беше кулминација на долгогодишното планирање од страна на американската прехранбена индустрија. Кон крајот на шеесетите, трошоците за работна сила рапидно се зголемуваа во продавниците за прехранбени производи, а залихите било сè потешко да се следат. Раководителите на прехранбените производи се надевале дека баркодот може да им помогне да ги решат и двата проблема, и на крајот беа во право.
Во почетокот на седумдесетите, индустријата формираше комитет којшто го разви UPC стандардот за податоци и го избра IBM баркодот како симбол меѓу куп алтернативни предлози. И стандардот за податоци и симболот за IBM баркодот сè користат и денес.
Врз основа на белешките за состаноци зачувани во архивите на Универзитетот Стони Брук, се чини дека луѓето кои го развиле системот UPC верувале дека вршат важна работа. Меѓутоа, не ни биле свесни дека ќе создаваат нешто што ќе ги надживее повеќето од нив.
Дури и оптимистичките проценки на прехранбената индустрија предвидуваа дека помалку од 10.000 компании ќе користат баркодови во иднина. Како резултат на тоа, на скенирањето на првиот UPC баркод не му беше посветено посебно внимание во тоа време.
Неколку весници објавија кратки написи за тоа, но тоа не беше вест на насловната страница. Неговата важност беше очигледна дури години подоцна, бидејќи баркодовите станаа една од најуспешните инфраструктури за дигитални податоци во историјата.
Бар кодовите направија револуција на полиците на супермаркетите
Бар кодовите не само што го променија искуството за купување при наплатата. Со тоа што ги направија производите машински читливи, тие овозможија огромни подобрувања во следењето на залихите. Ова значеше дека артиклите што добро се продаваа може брзо да се надополнат врз основа на податоците обезбедени од баркодот, барајќи помалку простор на полицата за прикажување на кој било производ.
Како што напиша експертот за бар код Стивен А. Браун, намалената потреба за повеќе простор на полиците овозможи брзо проширување на нови производи. Затоа можеме да ги обвиниме баркодовите за тоа што во самопослуга наоѓаме 15 различни пасти за заби и не знаеме по што се разликуваат.
Слично на тоа, денешните огромни продавници за прехранбени производи како и мега-маркетите веројатно не би можеле да постојат без огромното количество податоци за залихите што се достапни денес благодарение на системот за бар кодови. Како што рече професорот на МИТ, Санџаи Шарма: „Да не беа измислени баркодовите, целиот изглед и архитектура на трговијата ќе беа поинакви“.
Другите индустрии брзо се вклучија
Современиот баркод роден во прехранбената индустрија, не бил долго време ограничен само на супермаркетите. До средината на 1980-тите, успехот на системот UPC ги поттикна и другите индустрии да усвојат баркодови. На пример, во период од три години, Walmart, Министерството за одбрана и американската автомобилска индустрија почнаа да користат бар кодови за следење на стоките во нивните синџири на снабдување.
Денес, сите индустрии користат баркодови
Приватните бродски компании исто така усвоија баркодови за снимање на податоците за идентификација. FedEx и UPS дури создадоа свои симболи за баркод.
Како што објасни социологот Најџел Трифт, до крајот на 1990-тите, баркодовите станаа „клучен елемент во историјата на новиот начин на функционирање на светот“. Тие помогнаа да се овозможи брза глобализација на начини кој би било тешко да се замисли доколку не постоеја.
Црно-бели линии кои веќе не ги ни забележуваме
Повеќето луѓе не размислуваат за овие црно-бели линии, и покрај – или можеби поради – нивната сеприсутност, ниту пак сфаќаат колку првиот баркод на пакетот гума за џвакање поттикна синџир на настани што го трансформираа светот.
Со децении, баркодовите беа главна работа во позадината на нашите животи. . Денеска ги скенираме на небото. Секојдневно ги скенираме безброј пати, но ретко размислуваме за нив, бидејќи не се светкави и само работат. Во секој случај, и покрај половина век постоење, баркодовите се потсетник дека навидум здодевните технологии често се многу поинтересни и носат поголеми придобивки отколку што повеќето од нас сфаќаат.
