Истражувачите на Европската академија за менаџмент развија скала за мерење на мудроста во лидерството. Според која како што наведуваат, во денешниот свет на големи промени, побарувачката за поадаптивни и промислени форми на лидерство повеќе не е луксуз, туку неопходност.

Истражувачите на EURAM поставиле навидум едноставно, но всушност важно прашање: што значи да се биде мудар лидер и како може да се измери мудроста?

Како дел од повеќегодишен истражувачки проект, тие ја развија „Скалата на мудро лидерство“, алатка за проценка на степенот до кој лидерите и менаџерите покажуваат мудрост во рамките на организациите. Податоците беа собрани во Франција, Мароко, Канада и Кина.

Нивниот заклучок накратко е следниот: мудроста не е апстрактна доблест. Може да се дефинира, мери и развива.

Што е мудро лидерство?

Според дефиницијата на истражувачите, мудрото лидерство е насочено кон овозможување на другите смислено да придонесат за напредокот на поединците, организациите и пошироката заедница.

Мудрите лидери го постигнуваат ова преку четири специфични механизми.

1.    Интелектуална острина -Интелектуалната острина подразбира способност за препознавање, разбирање и донесување правилни одлуки и во предвидливи и во непредвидливи ситуации. „Мудрите лидери брзо забележуваат суптилни сигнали и скриена динамика, ги предвидуваат тешкотиите и наоѓаат практични сознанија дури и во услови на неизвесност.“

Тие знаат што треба да се направи и се свесни за последиците од своите одлуки. Не брзаат да донесуваат пресуди и се упатуваат на промислено и внимателно набљудување.

Пример за отсуство на оваа особина: скандалот „Дизелгејт“ на Фолксваген од 2015 година. Високите раководители и инженери на компанијата, без сомнение интелектуално способни, инсталираа неовластен софтвер за да ги избегнат регулативите за емисии на азотни оксиди. Тие не ги проценија соодветно последиците ниту за компанијата ниту за себе. Резултатот: казни и спогодби во износ од над 33 милијарди евра.

2.    Започнување акција - Покренување акција се однесува на способноста за инспирирање и мобилизирање на другите. Мудрите лидери им помагаат на соработниците да ја видат позитивната иднина како значајна и остварлива. Тие ги усогласуваат индивидуалните и организациските цели, активно го развиваат потенцијалот на своите следбеници и знаат како да ги зближат луѓето со различни интереси дури и кога е тешко. Тие негуваат чувство на цел, градат доверба и создаваат можности за заедничка работа.

Директен пример: кога Тадатака Јамада ја презеде функцијата претседател на истражување и развој во GlaxoSmithKline во 2000 година, неговата компанија беше една од 39-те фармацевтски компании што ја тужеа Јужно Африканската Република  поради пристап до евтини лекови за СИДА. Јамада ја препозна моралната и деловната димензија на ситуацијата.

Во индивидуални разговори со членовите на одборот, тој ја нагласи посветеноста на компанијата за ублажување на човечкото страдање и ја поврза со долгорочните деловни резултати. Сите 39 компании ја повлекоа својата тужба во април 2001 година. Репутацијата, стратегијата и односите со клучните засегнати страни беа позитивно трансформирани.

3.    Морално однесување „Моралното однесување го опишува степенот до кој вредностите и етичките принципи ги водат секојдневните интеракции на мудриот лидер - доследно, вистинито и етички. Мудрите лидери избегнуваат алчност и вишок, поставуваат високи етички стандарди и се фокусираат на благородни резултати“, пишуваат истражувачите.

Во пракса: тие ги балансираат сопствените интереси со интересите на другите, внимателно ги оценуваат моралните последици од одлуките и постојано се придржуваат до етичките принципи. На овој начин, тие стануваат пример за вработените, а организацијата функционира хармонично, со јасна цел.

Пример: Марио Ровироса, директор на шпанската фармацевтска компанија Ферер, ја води првата шпанска фармацевтска компанија со сертификација B Corp, меѓународен стандард доделен од организацијата B Lab на компании кои ги исполнуваат високите стандарди за социјална и еколошка одговорност. Компанијата неодамна насочи повеќе од половина од својот профит во социјални и еколошки иницијативи. Слоганот „Ферер за добро“ не е маркетиншка фраза, туку оперативен принцип.

4.    Негување на скромност - „Негувањето на скромност вклучува избалансирано чувство на самодоверба - ниту потценување ниту преценување. Мудрите лидери длабоко ја ценат сопствената експертиза, но постојано ја доведуваат во прашање критички. Тие се посветени на доживотно учење, остануваат отворени за увидите и мислењата на другите, вклучително и на подредените, и лесно ги признаваат грешките.“

Пример: Кога Ан Малкахи го презеде Xerox во 2001 година, ѝ беше советувано да прогласи банкрот. Компанијата губеше 300 милиони долари годишно. Наместо тоа, таа избра дијалог - побара критички мислења и несогласувања од вработените на сите нивоа. Таа го направи она што огромното мнозинство лидери не би го направиле: се обрати на помлади соработници да ја менторираа во развојот на производи, инженерството и финансиите. На крајот го спаси Xerox со намалување на капиталните расходи и вкупниот долг за половина и намалување на административните трошоци за една третина.

Зошто е ова важно денес?

Истражувачите од Европската академија за менаџмент истакнуваат дека предложениот модел на мудро лидерство ги проширува постојните пристапи - автентично, етичко и трансформативно лидерство - и ги додава клучните димензии на расудување, акција, моралност и скромност.

„Практичната примена на скалата за мудро лидерство е тројна: може да се користи за проценка на лидерите во рамките на една организација, за идентификување на кандидати со мудри или „немудри“ тенденции во процесите на селекција и вработување и за дизајнирање на насочени програми за обука кои активно ја развиваат мудроста кај лидерите.“

„Мудроста можеби не е најсекси збор во вокабуларот на лидерството, но според ова истражување, таа е една од најважните“, се вели во анализата на резултатите.